Off-road’da Güvenli Kurtarma: En Tehlikeli 7 Hata ve Doğrusu

Arazide en pahalı bedel çoğu zaman “parça” değildir; güvenliktir. Kurtarma ekipmanları doğru kullanıldığında hayat kurtarır, yanlış kullanıldığında ise çok ciddi risk üretir. Bu rehber, en sık yapılan 7 tehlikeli hatayı ve sahada uygulanabilir doğrularını anlatır.

İçindekiler

• 1) Yanlış çekme noktası kullanmak
• 2) Yük sınıfı (WLL) bilinmeyen ekipman kullanmak
• 3) Kinetik kayışı “halat gibi” kullanmak
• 4) Halat hattında insan bırakmak
• 5) Açı yönetimini yok saymak
• 6) Eldivensiz ve kontrolsüz halat yönetimi
• 7) İletişimsiz (komutsuz) kurtarma
• Kısa güvenlik kontrol listesi

1) Yanlış çekme noktası kullanmak

Hata: Tampon bağlantısı, ince demir, çekme kancası görünümlü “taşıma halkası” gibi noktaları kurtarmada kullanmak.

Doğrusu: Mümkünse şase bağlantılı, kurtarma için tasarlanmış noktaları kullanın. Emin değilseniz “çekme noktası” olarak tasarlanmamış parçaları zorlamayın.

2) Yük sınıfı (WLL) bilinmeyen ekipman kullanmak

Hata: Üzerinde kapasite bilgisi olmayan şakıl, mapa, kayış ve bağlantı elemanlarını kullanmak.

Doğrusu: Kayış ve bağlantı elemanlarında WLL / kapasite bilgisi net olmalı. Zemin, eğim ve vakum etkisi yükü ciddi artırır.

3) Kinetik kayışı “halat gibi” kullanmak

Hata: Kinetik kayışla sert ve kontrolsüz çekiş yapmak; ani yük bindirmek.

Doğrusu: Kinetik kayış, kontrollü esneme ile çalışır. Çekişi kademeli yapın, gereksiz hız/sertlikten kaçının.

4) Halat hattında insan bırakmak

Hata: Halatın/vinç hattının üzerinde veya çok yakınında insanların durması.

Doğrusu: Kurtarma alanında güvenli mesafe oluşturun. Halat kopması senaryosunu her zaman “olası” kabul edin. Halat sönümleyici (dampener) kullanın.

5) Açı yönetimini yok saymak

Hata: Halatı aşırı açıyla çekmek, halatı tampon/şasiye sürterek çalıştırmak.

Doğrusu: Mümkün olduğunca düz hat planlayın. Gerekirse makara (snatch block) ile hattı güvenli açıya taşıyın.

6) Eldivensiz ve kontrolsüz halat yönetimi

Hata: Çelik halatta tel kırığı riskini, sentetik halatta sürtünme/ısı riskini dikkate almamak.

Doğrusu: Eldiven kullanın. Halatı taş/keskin kenarlardan koruyun. Kurtarma sonrası ekipmanı kontrol edip doğru şekilde toplayın.

7) İletişimsiz (komutsuz) kurtarma

Hata: Herkesin aynı anda konuştuğu, kimsenin komut vermediği kurtarma.

Doğrusu: Tek bir kişi komut verir, diğerleri uygular. Basit komutlar belirleyin: “Dur / Çek / Gevşet / Tamam”.

Kısa güvenlik kontrol listesi (kurtarma öncesi)

• [ ] Doğru çekme noktası seçildi
• [ ] Kayış/şakıl kapasitesi uygun
• [ ] Halat hattı boşaltıldı (insan yok)
• [ ] Halat sönümleyici kullanıldı
• [ ] Açı kontrol edildi (gerekirse makara)
• [ ] Eldiven takıldı
• [ ] Tek komut veren belirlendi